Yapay Zekanın Meydan Okumasıyla Karşı Karşıya Kalan Vietnam Edebiyatı

Yapay zekanın (YZ) ortaya çıkışı, insanların sanat yaratma ve takdir etme biçimini değiştiriyor. Bu bağlamda, 6 Ekim'de Hanoi'de düzenlenen Vietnam Yazarlar Birliği'nin 1975 sonrası Vietnam edebiyatını özetleyen konferansında ortaya atılan "Vietnam edebiyatı YZ'den korkuyor mu?" sorusu, sadece güncel bir konu olmakla kalmayıp, yazarların yaratıcı ruhu ve zihniyeti üzerine de düşünmeye sevk ediyor.

Yapay zekâ korkutucu değil!

Vietnam Yazarlar Birliği Başkanı şair Nguyen Quang Thieu şunları paylaştı: “Bir eleştirmen bana bir keresinde şöyle sormuştu: Vietnam edebiyatı yapay zekâdan (YZ) korkuyor mu? Bence YZ, ancak yazarlar bireyselliklerini, kişiliklerini ve inançlarını kaybettiklerinde edebiyatı geride bırakabilir.”

Şair Nguyen Quang Thieu'ya göre endişe verici olan, yapay zekanın nasıl yazdığı değil, yazarın yaratıcılığının nerede yattığıdır. Ona göre, yazarların kendileri "yazılarında robotlaşmadıkça", kalıplara uymadıkça, güvenli yolu seçmedikçe ve yenilikten yoksun kalmadıkça yapay zeka yazarların yerini alamaz.

"Bir zamanlar bazı yazarlar kendilerini yapay zekaya dönüştürmüş, yazılarında robotlaşmış, eski yollarından ayrılmaktan, konfor alanlarından çıkmaktan korkmuşlardı," dedi.

Ancak Vietnam Yazarlar Birliği Başkanı da yapay zekâ ve dijital teknolojinin kaçınılmaz bir trend olduğunu kabul etti: "Bazı eserlerin belirli ölçüde yapay zekâ kullandığına dair işaretler ve kanıtlar zaten mevcut. Yapay zekâ ve dijital teknoloji çağında yaşadığımız için bundan kaçınamayız."

1975 sonrası Vietnam edebiyatını özetleyen "Başarılar, Sorunlar ve Gelecek Perspektifleri" başlıklı seminer, 6-10 Ekim tarihleri ​​arasında Hanoi'de düzenlendi.

Aslında yapay zeka, yaratıcı yaşam üzerinde önemli bir etki yarattı: düzenlemeye yardımcı olmaktan ve içerik önermekten şiir, kısa öykü ve çeviriyle deneyler yapmaya kadar... Ancak edebiyat dünyasının korktuğu şey teknolojinin kendisi değil, duygu ve empati kaybıdır.

Şair Nguyen Quang Thieu şöyle demiştir: "Her yazar, yaratıcılığı, duyguları ve eşsiz zekası aracılığıyla yapay zekanın müdahalesine karşı en önemli silaha sahiptir." Yapay zekanın yazarların yerini almasının edebiyatın sonu, özünde edebiyatın sonu anlamına geleceğini vurgulamıştır.

Başka bir deyişle, insanlar yaratıcı kaldığı sürece yapay zekâ korkutucu değildir. "Yapay zekâ" ile "insan zekâsı" arasındaki fark, empati kapasitesinde yatar; bu da edebiyatı ruhun sanatı yapar. Sadece insanlar, yaşam deneyimleri ve duygusal derinlikleri aracılığıyla kelimelere hayat verebilir.

Edebiyat, ilham almak için gençlere yöneliyor.

Seminerde, Vietnam Yazarlar Birliği Başkan Yardımcısı yazar Nguyen Binh Phuong şunları vurguladı: "Edebiyat, hayatın gerçekliğinden doğmalı, ondan beslenmeli, ondan kök salmalı ve ona gölge düşürmelidir."

Ona göre, son 50 yıldır edebiyatta zamansız eserlerin ve güçlü seslerin eksikliği varsa, bunun nedeni teknoloji veya zaman değil, kendi "konfor alanlarından" çıkmaya cesaret edemeyen yazarların kendileridir.

Aynı görüşü paylaşan şair Nguyen Quang Thieu, açıkça şunu ifade etti: "Vietnam edebiyatının önündeki en büyük engel yazarların kendileridir." Yazarlar yenilik yapmaya, denemeye, kendileriyle yüzleşmeye cesaret edemezlerse, edebiyat kendi gelişim kapılarını kapatır.

Geçtiğimiz yarım yüzyılda Vietnam edebiyatı, ulusal birleşme ve reformdan küresel entegrasyona kadar önemli aşamalardan geçti. Her dönem yeni yaratıcı fırsatlar sunarken, aynı zamanda sayısız zorluk da ortaya koydu.

Şair Nguyen Quang Thieu'nun gözlemlediği gibi: "Vietnam edebiyatının portresi parçalı kalmış, hak ettiği yeri bulmakta başarısız olmuştur," ve "birçok Avrupalı ​​yazar Vietnam'ın çalkantılı ve duygusal gerçekliğine özlem duyarken, biz kendimiz buna denk eserler yaratmadık."

Bu anlayış, çalıştaya katılan şairler, yazarlar ve eleştirmenler tarafından da desteklendi. Birçoğu, Vietnam edebiyatının gelişmek için kendine dürüstçe bakması ve kendi yaratıcı düşüncesindeki sınırlamalarla yüzleşmesi gerektiği konusunda hemfikirdi.

Şair Nguyen Viet Chien, hafızanın rolüne ve yazarların sorumluluğuna değindi: 50 yıl sonra, savaşı doğrudan yaşayan nesil yavaş yavaş aramızdan ayrılırken, barış zamanında doğan genç nesil bu anıyı ancak parçalı parçalar halinde alıyor. "Eğer edebiyat bu parçaları bir araya getirmek için sesini yükseltmezse, kolektif hafıza yavaş yavaş solacak, yaralar ise hâlâ kanayacak" dedi.

Profesör Phong Le'ye göre, Vietnam edebiyatı şu anda "nesil geçişi" noktasında bulunuyor; genç enerji, yaratıcı bireysellik ve kültürel güç, ulusal edebiyatın yeni gelişimini belirleyecek. Genç yazarların cesaret edip eski yollardan kopmasıyla edebiyatın gerçek anlamda bir yenilik dönemine girebileceğini vurguladı.

MAI AN

Kaynak: https://www.sggp.org.vn/van-hoc-viet-nam-truoc-thach-thuc-tri-tue-nhan-tao-post816689.html