Od zapomnianych tradycyjnych rzemiosł do podróży ku „przebudzeniu” wspomnień.

Malarstwo Kim Hoanga narodziło się w drugiej połowie XVIII wieku i wywodzi się z rodziny Nguyen Si z prowincji Thanh Hoa , która przywiozła do regionu Kim Hoang sztukę drzeworytu, aby zapewnić sobie źródło utrzymania. Z ich rąk wyrafinowana technika drzeworytu została przekazana z pokolenia na pokolenie i rozwinęła się w odrębny styl malarstwa. W przeciwieństwie do obrazów Dong Ho drukowanych na białym, złoconym papierze czy obrazów Hang Trong o miejskim charakterze, obrazy Kim Hoanga drukowane są na jaskrawoczerwonym tle papieru, tworząc ciepłą, jasną i ożywioną atmosferę, niczym powiew wiosny w kulturze wietnamskiej.

Każdy obraz Kim Hoanga zawieszony w każdym domu podczas święta Tet (Księżycowego Nowego Roku) nie tylko pełni funkcję dekoracyjną, ale także wyraża życzenia szczęścia, dobrobytu i pokoju, odzwierciedlając wiarę Wietnamczyków w harmonię między ludzkością, naturą oraz niebem i ziemią.

Obraz „Boski Kogut” został odrestaurowany przez artystę Dao Dinh Chung.

W 1915 roku wielka powódź zmyła większość płyt drukarskich we wsi. Po 1945 roku rzemiosło malarskie Kim Hoanga całkowicie zanikło.

Urodzony w tej właśnie krainie rzemieślnik Dao Dinh Chung nie mógł powstrzymać dumy, słysząc opowieści o tej tradycji, i głębokiego smutku, widząc, że jego wioska nie jest już pełna ludzi tworzących obrazy, nie jest już zdobiona żywymi czerwonymi kolorami dekoracji Tet, jak to robili jego przodkowie. „Dorastając wśród wspomnień o dawnym rzemiośle, zawsze zastanawiałem się: dlaczego nasi przodkowie potrafili to robić, a ich potomkowie pozwolili mu zaniknąć?” – wspominał.

W 2014 roku, podczas spotkania z badaczką Nguyen Thi Thu Hoa, pan Chung zainspirował się do ożywienia tej zapomnianej formy sztuki. Rozpoczęli trudną podróż: odnalezienie starożytnych drzeworytów, przywrócenie im kolorów, a przede wszystkim odtworzenie czerwonego papieru – duszy obrazów Kim Hoanga. „Musieliśmy wypróbować setki cykli barwienia i suszenia, aby uzyskać idealną czerwień, taką jak w przeszłości. Ta czerwień nie służy tylko estetyce; to kolor szczęścia, wiary i życia” – wspominał artysta.

Zachowywanie tradycyjnego rzemiosła jest jak zachowywanie części wietnamskiej duszy.

Po uzyskaniu czerwonej bazy papierowej, pan Chung kontynuował rekonstrukcję płyt drukarskich w oparciu o starożytne dokumenty fotograficzne i stare szkice. Każda linia rzeźbienia, każda warstwa tuszu zostały skrupulatnie obliczone. W 2015 roku ukończono pierwszy obraz „Boskiego Koguta”. Był to ważny kamień milowy, potwierdzający, że styl malarski Kim Hoanga może zostać w pełni przywrócony.

Od tego czasu odrestaurował ponad 40 obrazów, w tym wszystkie 12 zwierząt zodiaku, a także wiele kreatywnych motywów, zachowując jednocześnie ducha ludowego. „Problem z obrazami Kim Hoanga tkwi w intensywnym czerwonym tle; jeśli nie zostanie umiejętnie zmieszany, wydrukowany obraz wyblaknie. Wymaga to zarówno zachowania starożytnych technik, jak i poszukiwania współczesnych kolorów, aby obraz był jednocześnie dokładny i żywy” – powiedział pan Chung.

Dla rzemieślnika Dao Dinh Chunga malowanie to nie tylko działalność artystyczna, ale także sposób na zachowanie części wietnamskiej kultury. Każdy etap, od mieszania kolorów, rzeźbienia formy drukarskiej, drukowania, aż po suszenie, wymaga cierpliwości i skrupulatnej dbałości o szczegóły. Rzemieślnik powiedział: „W wilgotną pogodę papier staje się miękki, a kolory nie przylegają dobrze; tylko wtedy, gdy świeci jasne słońce, tusz rozprowadza się równomiernie. Obrazy Kim Hoanga to obrazy natury, nieba i ziemi oraz serca artysty”.

Oprócz ożywienia rzemiosła, otworzył również przestrzeń malarską Kim Hoang, zapraszając studentów, turystów i inne osoby do spróbowania swoich sił w drukowaniu i kolorowaniu. Rzemieślnik wierzy, że młodzi ludzie docenią wartość tego dziedzictwa dopiero wtedy, gdy będą mogli dotknąć klocków drukarskich i zobaczyć, jak kolory wyłaniają się z drzeworytów.

Rzemieślnik Dao Dinh Chung pracuje nad rysunkiem.

Obecnie obrazy Kim Hoanga są prezentowane na wielu wystawach i targach kulturalnych. Podczas każdego święta Tet, te żywe, czerwone obrazy dumnie eksponowane są w wielu domach jako wyraz życzenia pokoju i dobrobytu.

Jednak droga do zachowania tego rzemiosła wciąż jest pełna trudności. Całkowicie ręczna produkcja skutkuje ograniczoną liczbą obrazów i wysokimi cenami; sprzedaż opiera się głównie na zamówieniach i turystach. Mimo to rzemieślnik Dao Dinh Chung nie ustaje w wysiłkach: „Nie tworzę obrazów tylko po to, by je sprzedawać, ale po to, by zachować cząstkę wietnamskiej duszy. Jeśli tego nie zrobię, przyszłe pokolenia nie będą już wiedziały, kim jest Kim Hoang”.

Żywa czerwień Kim Hoanga to nie tylko kolor papieru, ale kolor pamięci i wiary, dowodzący, że bez względu na to, jak wiele czasu zatrze, ludowe wartości wciąż mogą zostać przywrócone, jeśli tylko znajdą się ludzie z sercem i wytrwałością, by je zachować. Z rąk rzemieślnika jaskrawa czerwień Kim Hoanga rozbłyska na nowo, niosąc oddech starożytnej wioski rzemieślniczej w rytm nowego życia. To nie tylko podróż ku przywróceniu stylu malarstwa, ale odrodzenie wietnamskiej pamięci kulturowej, gdzie rzemieślnik w milczeniu pielęgnuje zanikające wartości – tak aby te czerwone obrazy nadal opowiadały historię wiary, wytrwałości i miłości do dziedzictwa narodu wietnamskiego.

Tekst i zdjęcia: TRAN KHANH HUYEN

    Źródło: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/hanh-trinh-hoi-sinh-sac-do-kim-hoang-882619